Δευτέρα, 26 Απριλίου 2010

Συστήματα εξωτερικής θερμομόνωσης/θερμοπρόσοψης








Η θερμοπρόσοψη ή εξωτερική θερμομόνωση ή εξωτερική μόνωση όπως αποκαλείται, είναι ένα σύστημα πολλαπλών στρώσεων που αγκαλιάζει όλο το κτίριο παρέχοντάς του θερμομόνωση, προστασία και αισθητική. Η πρόθεση είναι να προστατευθεί το κτίριο σε κάθε κομμάτι του, κάθε του λεπτομέρεια, έτσι ώστε να μην υπάρχουν αμόνωτα κομμάτια (θερμογέφυρες).

Οι θερμογέφυρες κάνουν διπλό κακό:
 
- από τη μία οδηγούν σε ενεργειακές απώλειες που μπορεί να είναι σημαντικές
- και από την άλλη πλευρά μπορούν να οδηγήσουν σε συμπυκνώσεις της εσωτερικής υγρασίας πάνω στις εσωτερικές παρειές των εξωτερικών τοίχων του κτιρίου. Στις περιπτώσεις αυτές ακολουθεί σχεδόν πάντα σχηματισμός μούχλας με τα πολυσχιδή προβλήματα που επισύρει.

Η εξωτερική θερμομόνωση/εξωτερική μόνωση/θερμοπρόσοψη κοστίζει σημαντικά αλλά έχει και πολλά πλεονεκτήματα που αναλύονται εκτενώς στα σχετικά άρθρα. Ένα πολύ μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι προβάλλει σαν ιδανική λύση για τα αμόνωτα σπίτια/κτίρια.
Η εξωτερική θερμομόνωση/θερμοπρόσοψη αρχίζει να εφαρμόζεται σαν σύστημα από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 στην Γερμανία. Εκεί υπήρχαν πολλά παλιά κτίρια, μερικά ημικατεστραμμένα από τους βομβαρδισμούς και τα οποία έπρεπε να ανακαινισθούν για να ανακτηθούν και να γίνουν βιώσιμα.
Μετά από 10-15 χρόνια η τεχνολογία της θερμοπρόσοψης διέσχισε τον Ατλαντικό και άρχισε να εφαρμόζεται στις Η.Π.Α. Στις Η.Π.Α. λοιπόν έγινε ένας φοβερός χαμός από την κακή χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας λόγω και του διαφορετικού, πιο ελαφρού τρόπου δόμησης που εφαρμόζονταν εκεί.
Οι μηνύσεις έπεφταν βροχή, τα δικαστήρια δούλευαν πολύ πάνω σε περιπτώσεις αποτυχημένων θερμοπροσόψεων/εξωτερικών θερμομονώσεων και πάρα πολλές φορές επιδικάστηκαν πολύ μεγάλα ποσά – αποζημιώσεις για ελαττωματικές κατασκευές. Το πρόβλημα ήταν η είσοδος υγρασίας που έφερε καταστροφή των ελαφρών δομικών υλικών και ανάπτυξη μούχλας. Το μπαράζ αυτό των αγωγών άλλαξε και τον τρόπο κατασκευής της θερμοπρόσοψης στις Η.Π.Α. που πλέον προβλέπει στις περισσότερες περιπτώσεις ένα φράγμα κατά της υγρασίας και ένα επίπεδο αποστράγγισης πίσω από το θερμομονωτικό υλικό.

Αυτό δεν σημαίνει και πολλά πράγματα για την Ευρώπη, γιατί στην Ευρώπη η δόμηση γίνεται με βαρύτερα και ανθεκτικότερα υλικά.

Κάτι εξαιρετικά σημαντικό για την εξωτερική θερμομόνωση/θερμοπρόσοψη
 
Δεν υπάρχει ένα αυστηρά καθορισμένο σύστημα/προϊόν που να εφαρμόζεται κατά γράμμα σε όλες τις περιπτώσεις. Κάθε εταιρεία έχει αναπτύξει το δικό της πολυστρωματικό σύστημα σύμφωνα με την τεχνογνωσία της, τα υλικά που διαθέτει και την πρακτική εμπειρία που προκύπτει από συγκεκριμένες εφαρμογές. Έτσι μια εταιρεία μπορεί να χρησιμοποιεί διαφορετικό θερμομονωτικό υλικό, διαφορετικό συγκολλητικό υλικό και διαφορετικά φινιρίσματα από μια άλλη. Επίσης διαφορετικούς τρόπους και πρωτόκολλα εφαρμογής. Δεν μπορεί κανείς εύκολα να αποφανθεί ποιο είναι το καλύτερο. Το ποιο είναι το καλύτερο, θα το κρίνει ο χρόνος, με την προϋπόθεση ότι τα συστήματα έχουν εφαρμοσθεί με την ίδια τεχνική επάρκεια.

Θερμοπρόσοψη/εξωτερική θερμομόνωση: το μεγάλο πρόβλημα στην Ελλάδα
 
Στην Ελλάδα υπάρχουν αρκετά συστήματα θερμοπρόσοψης. Άλλα έχουν αναπτυχθεί καθαρά από Έλληνες και άλλα είναι απλά μεταφορά τεχνογνωσίας και υλικών από το εξωτερικό. Το βέβαιο είναι ότι υπάρχουν αρκετές αξιόπιστες εναλλακτικές προτάσεις.

Το πρόβλημα είναι τι γίνεται με την εφαρμογή των συστημάτων.
 
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν πολλά συνεργεία που να έχουν την ανάλογη εμπειρία και τεχνική επάρκεια για να εφαρμόσουν σωστά ένα σύστημα εξωτερικής θερμομόνωσης.
Τα περισσότερα έχουν σχηματισθεί πρόσφατα, είναι αρκετά ανεκπαίδευτα και δεν μπορούν να εγγυηθούν αρτιότητα της κατασκευής.

Σε αντίθεση με ό,τι ίσως πιστεύεται η θερμοπρόσοψη δεν είναι απλή υπόθεση: κολλάς δηλαδή τις θερμομονωτικές πλάκες, εγκιβωτίζεις το υαλόπλεγμα, σοβατίζεις και τελείωσες.
 
Υπάρχουν απίστευτα πολλές λεπτομέρειες που πρέπει να εκτελεσθούν σωστά για να πει κανείς ότι η θερμοπρόσοψη θα έχει μια επαρκή προσδόκιμη ζωή χωρίς ιδιαίτερα αισθητικά και λειτουργικά προβλήματα.

Η σωστή εφαρμογή στις γωνίες, οι συναρμογές με τα κουφώματα και άλλα λειτουργικά στοιχεία που διαπερνούν τις προσόψεις, η ανάγκη για αρμοκάλυπτρα, η σφράγιση με ελαστομερείς μαστίχες, η σωστή χρήση του υαλοπλέγματος σε ειδικά σημεία, οι απολήξεις στο χαμηλότερο σημείο, η ενδεχόμενη ανάγκη για ενσωμάτωση αρμών διαστολής, ο σεβασμός των χρόνων αναμονής ανάμεσα στις διαφορετικές φάσεις της κατασκευής είναι μόνο μερικές από τις κρίσιμες λεπτομέρειες που, αν δεν εκτελεσθούν σωστά, θα δώσουν προβλήματα από τους πρώτους μήνες της κατασκευής.

Θερμοπρόσοψη/Εξωτερική θερμομόνωση: τα κύρια μέρη της
Αν και υπάρχουν δεκάδες παρελκόμενα σε μια θερμοπρόσοψη, μπορούμε να πούμε ότι αυτή αποτελείται από 3 κυρίως μέρη:
1ο μέρος: Θερμομόνωση
Η θερμομόνωση που αποτελεί την ψυχή της θερμοπρόσοψης και την κύρια αποστολή της γίνεται στην Ελλάδα συνήθως με θερμομονωτικές πλάκες από διογκωμένη πολυστερίνη (EPS) ή εξηλασμένη πολυστερίνη (ΧPS) ή ειδικά κατασκευασμένο πετροβάμβακα. Η διογκωμένη πολυστερίνη είναι το υλικό που χρησιμοποιείται περισσότερο σε παγκόσμιο επίπεδο. Πρέπει να συμμορφώνεται σε συγκεκριμένες προδιαγραφές. Τα συνήθη πάχη είναι 5-8 εκατοστά αλλά πρέπει να υπολογίζονται έτσι ώστε να ικανοποιούν τον κανονισμό θερμομόνωσης. Η τοποθέτηση των πλακών γίνεται συνήθως με ένα συνδυασμό συγκόλλησης με ρητινούχες τσιμεντοειδείς κόλλες και μηχανικής στήριξης με κατάλληλα πλαστικά στηρίγματα. Οι πλάκες θα πρέπει να μην αφήνουν κενά μεταξύ τους (θερμογέφυρες).

2ο μέρος: Ενισχυμένη στρώση βάσης
Η στρώση αυτή γίνεται συνήθως με το υλικό που χρησιμοποιείται για τη συγκόλληση των θερμομονωτικών πλακών σε συνδυασμό με ένα καλό, αλκαλίμαχο υαλόπλεγμα.  

Ο ρόλος του υαλοπλέγματος είναι καταλυτικός, γιατί αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του συστήματος θερμοπρόσοψης. Το υαλόπλεγμα είναι που προστατεύει τη στρώση βάσης και τις στρώσεις φινιρίσματος από τη ρηγμάτωση και συνεπώς συνεισφέρει άμεσα στη στεγανοποίηση. Το υαλόπλεγμα είναι επίσης αυτό που κύρια εγγυάται την αντοχή του συστήματος σε κρούση. Να τονισθεί ότι υπάρχουν πολλά προβλήματα τοπικών καταστροφών λόγω ακριβώς της σχετικά χαμηλής αντοχής των θερμοπροσόψεων σε κρούση. Το πρόβλημα αυτό επιλύεται σε ένα μεγάλο βαθμό μέσω της εκλογής του κατάλληλου υαλοπλέγματος.

3ο μέρος: Φινίρισμα / Έγχρωμα επιχρίσματα
Η κύρια τάση είναι να χρησιμοποιούνται σαν τελικές στρώσεις λεπτά, οργανικής βάσης (συνήθως ακρυλικής) επιχρίσματα σε πάχος 2,5 – 3 χιλιοστών. Πρόκειται για στεγανά, εύκαμπτα, ανθεκτικά στον ήλιο και με επαρκή αντοχή σε κρούση επιχρίσματα που διατίθενται βαμμένα στη μάζα τους και που μπορούν να πάρουν διαφορετική υφή ανάλογα με τον τρόπο που γίνεται η τελική τους επεξεργασία. Ένας άλλος τρόπος είναι με τσιμεντοειδούς βάσης επιχρίσματα που είναι τροποποιημένα με διάφορα πολυμερή. Αυτά τα επιχρίσματα είναι πιο άκαμπτα, έχουν μεγαλύτερη αντοχή σε κρούση, αλλά μπορεί να ρηγματώσουν πιο εύκολα και χρειάζονται μεγαλύτερη κατανάλωση/m2.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ
Η εξωτερική μόνωση ή εξωτερική θερμομόνωση ή θερμοπρόσοψη είναι ένα σύστημα με διακριτά οφέλη, αρκεί να εφαρμοσθεί όπως πρέπει. Με την αύξηση των εφαρμογών στην Ελλάδα προβλέπω να πηγαίνουμε σε μια αλά Η.Π.Α. κατάσταση με πολλές κατασκευαστικές ατέλειες, διαρκείς αντεγκλήσεις αλλά και συχνές προσφυγές σε δικαστήρια. Τα καλά με την Ελλάδα είναι ότι υπάρχει βαριά δόμηση και λείπει η δικομανία που χαρακτηρίζει τις Η.Π.Α.

Χρήστος Στρογγύλης
Πολ. Μηχ/κός – MBA – DipM