Οι αποστάτες ξυλοτύπων αποτελούν σημαντικά βοηθητικά εξαρτήματα για την κατασκευή τοιχείων από οπλισμένο σκυρόδεμα.
Ο βασικός τους ρόλος είναι να συμβάλλουν στη διατήρηση της προβλεπόμενης απόστασης ανάμεσα στις δύο αντικριστές πλευρές του ξυλοτύπου, ώστε το τελικό τοιχείο να αποκτήσει το επιθυμητό πάχος.
Στην ελληνική αγορά χρησιμοποιούνται διαφορετικά συστήματα αποστατών, με δύο χαρακτηριστικές κατηγορίες: τους πλαστικούς μονοκόμματους αποστάτες με δύο τάπες και τους επίπεδους μεταλλικούς αποστάτες, γνωστούς ως λαμάκια ξυλοτύπων.
Ποιο από τα δύο συστήματα είναι καλύτερο;
Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται, γιατί δεν συγκρίνουμε μόνο δύο διαφορετικά υλικά κατασκευής. Συγκρίνουμε δύο διαφορετικούς τρόπους συναρμολόγησης και συγκράτησης των ξυλοτύπων.
Ας εξετάσουμε τα βασικά πλεονεκτήματα, τις διαφορές και τα κριτήρια επιλογής τους.
1. Πώς λειτουργούν οι πλαστικοί αποστάτες ξυλοτύπων;
Οι πλαστικοί αποστάτες αποτελούνται συνήθως από ένα επίμηκες, μονοκόμματο σώμα και δύο ειδικές τάπες που συνεργάζονται με το σύστημα ξυλοτύπου.
Κατασκευάζονται από κατάλληλο πλαστικό, συχνά πολυπροπυλένιο, και διατίθενται σε διαφορετικά μήκη ανάλογα με το επιθυμητό πάχος του τοιχείου.
Η βασική τους λειτουργία είναι να διατηρούν την προβλεπόμενη απόσταση ανάμεσα στα αντικριστά πάνελ.
Στα αντίστοιχα συστήματα συγκράτησης μπορεί να χρησιμοποιούνται ντίζες και άλλα μεταλλικά εξαρτήματα.
Το πλεονέκτημα της μονοκόμματης κατασκευής είναι ότι απλοποιεί τη διαχείριση και τη συναρμολόγηση των επιμέρους στοιχείων.
Επιπλέον, το πλαστικό δεν παρουσιάζει ηλεκτροχημική διάβρωση όπως ο κοινός χάλυβας.
Ωστόσο, η καταλληλότητα του αποστάτη εξαρτάται από τη μηχανική αντοχή, τη γεωμετρία και τη σωστή συνεργασία του με τα υπόλοιπα εξαρτήματα του ξυλοτύπου.
2. Πώς λειτουργούν οι μεταλλικοί αποστάτες;
Οι μεταλλικοί αποστάτες είναι επίπεδες χαλύβδινες λάμες, οι οποίες διαθέτουν ειδικά διαμορφωμένα άκρα, οπές και εγκοπές.
Χρησιμοποιούνται κυρίως σε συστήματα ξυλοτύπων με κίτρινα πάνελ.
Συνηθισμένες διαστάσεις είναι το πλάτος 19 mm και το πάχος 1,7 mm, ενώ τα ονομαστικά μήκη μπορούν να κυμαίνονται από 15 έως 60 cm.
Το ονομαστικό μήκος δεν είναι το συνολικό μήκος της λάμας. Αντιστοιχεί στην απόσταση μεταξύ των ειδικά διαμορφωμένων σημείων έδρασης, των λεγόμενων αυτιών, που καθορίζουν το προβλεπόμενο πάχος του τοιχείου.
Τα μεταλλικά λαμάκια συνεργάζονται με επιμήκη μεταλλικά κλειδιά και τριγωνικές σφήνες.
Τα κλειδιά διατίθενται, μεταξύ άλλων, σε μήκη 0,50, 1 και 1,50 m.
Οι σφήνες χρησιμοποιούνται για την ασφάλιση και τη σύσφιξη των προβλεπόμενων σημείων σύνδεσης.
Πρόκειται επομένως για ένα ολοκληρωμένο σύστημα, του οποίου η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από τη συνεργασία όλων των εξαρτημάτων.
3. Ποιο σύστημα παρουσιάζει μεγαλύτερη μηχανική αντοχή;
Θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει ότι οι μεταλλικοί αποστάτες είναι υποχρεωτικά ισχυρότεροι, επειδή κατασκευάζονται από χάλυβα.
Αυτή όμως είναι μια υπεραπλουστευμένη προσέγγιση.
Η αντοχή ενός συστήματος ξυλοτύπων δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το υλικό κατασκευής του αποστάτη.
Επηρεάζεται από τη διατομή και τη γεωμετρία των εξαρτημάτων, την ποιότητα των υλικών, τις συνδέσεις, τις αποστάσεις μεταξύ των σημείων συγκράτησης και τις πιέσεις του νωπού σκυροδέματος.
Ο χάλυβας διαθέτει υψηλή μηχανική αντοχή, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οποιοδήποτε μεταλλικό λαμάκι μπορεί να παραλάβει οποιοδήποτε φορτίο.
Αντίστοιχα, ένα σωστά σχεδιασμένο πλαστικό σύστημα μπορεί να καλύπτει τις απαιτήσεις της εφαρμογής για την οποία προορίζεται.
Το πραγματικό κριτήριο είναι η τεκμηριωμένη αντοχή ολόκληρου του συστήματος και η εφαρμογή του σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
4. Ποιο σύστημα τοποθετείται ευκολότερα;
Η ταχύτητα συναρμολόγησης αποτελεί σημαντικό παράγοντα στο εργοτάξιο.
Οι μονοκόμματοι πλαστικοί αποστάτες μπορούν να προσφέρουν πρακτικά πλεονεκτήματα, καθώς διαθέτουν ενιαίο σώμα και περιορισμένο αριθμό εξαρτημάτων που πρέπει να προετοιμαστούν.
Από την άλλη πλευρά, το μεταλλικό σύστημα με λαμάκια, κλειδιά και σφήνες είναι ιδιαίτερα γνώριμο σε πολλά συνεργεία.
Όταν οι τεχνίτες διαθέτουν εμπειρία και τον κατάλληλο εξοπλισμό, η συναρμολόγηση μπορεί να γίνεται γρήγορα και αποτελεσματικά.
Επομένως, δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι το ένα σύστημα είναι πάντοτε ταχύτερο από το άλλο.
Η παραγωγικότητα εξαρτάται από τη μορφή του ξυλοτύπου, τον αριθμό των εξαρτημάτων, την εξοικείωση του συνεργείου και την οργάνωση της εργασίας.
Συχνά ένα συνεργείο εργάζεται ταχύτερα με το σύστημα που χρησιμοποιεί καθημερινά.
5. Τι συμβαίνει με το κόστος και την επαναχρησιμοποίηση;
Εδώ βρίσκεται μια από τις σημαντικότερες διαφορές.
Η σύγκριση δεν πρέπει να περιορίζεται στην τιμή αγοράς ενός πλαστικού αποστάτη και ενός μεταλλικού λαμακιού.
Πρέπει να εξετάζουμε το συνολικό κόστος των απαραίτητων εξαρτημάτων και της εργασίας.
Στα πλαστικά συστήματα, ορισμένα εξαρτήματα είναι αναλώσιμα, ενώ άλλα, όπως οι κατάλληλες ντίζες και τα εξαρτήματα σύσφιξης, μπορούν να επαναχρησιμοποιούνται.
Στα μεταλλικά συστήματα, τα λαμάκια που παραμένουν στο σκυρόδεμα αποτελούν αναλώσιμα εξαρτήματα, ενώ τα μεταλλικά κλειδιά και οι σφήνες μπορούν συνήθως να χρησιμοποιηθούν επανειλημμένα, εφόσον διατηρούνται σε καλή κατάσταση.
Αυτή η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης μπορεί να περιορίσει το κόστος ανά εφαρμογή.
Ωστόσο, πρέπει να υπολογίζονται και οι πιθανές απώλειες, οι φθορές, ο χρόνος συναρμολόγησης και αποξήλωσης, καθώς και το κόστος αντικατάστασης των εξαρτημάτων.
Το σωστό κριτήριο είναι το συνολικό κόστος ανά τετραγωνικό μέτρο ξυλοτύπου ή ανά ολοκληρωμένο τοιχείο.
Το φθηνότερο εξάρτημα δεν σημαίνει υποχρεωτικά και φθηνότερο σύστημα.
6. Τι πρέπει να προσέχουμε όσον αφορά τη στεγανότητα;
Η στεγανότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική σε υπόγεια τοιχεία, δεξαμενές και άλλες κατασκευές που έρχονται σε επαφή με νερό.
Κάθε διαμπερές σημείο σύνδεσης ή διέλευσης μέσα από ένα τοιχείο μπορεί να αποτελέσει δυνητικό σημείο εισόδου του νερού.
Στα πλαστικά συστήματα, η παρουσία του πλαστικού σώματος και των ταπών δεν εξασφαλίζει αυτομάτως υδατοστεγανότητα.
Απαιτείται κατάλληλη αντιμετώπιση των οπών και των συνδέσεων, σύμφωνα με το προβλεπόμενο σύστημα στεγάνωσης.
Στα μεταλλικά συστήματα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζονται σωστά τα σημεία που παραμένουν μετά την αποξήλωση του ξυλοτύπου.
Η ύπαρξη μεταλλικών στοιχείων μπορεί επιπλέον να απαιτεί ειδική προσοχή ως προς την προστασία από διάβρωση και τη λεπτομέρεια αποκατάστασης της επιφάνειας.
Δεν είναι επομένως σωστό να θεωρήσουμε ότι όλοι οι πλαστικοί αποστάτες είναι αυτομάτως στεγανότεροι από τους μεταλλικούς.
Η στεγανότητα πρέπει να αξιολογείται στο επίπεδο του ολοκληρωμένου συστήματος και της τελικής κατασκευαστικής λεπτομέρειας.
7. Ποιο σύστημα παρουσιάζει μεγαλύτερο κίνδυνο διάβρωσης;
Το πλαστικό σώμα ενός αποστάτη δεν διαβρώνεται όπως ο χάλυβας.
Αυτό αποτελεί ένα πρακτικό πλεονέκτημα σε περιβάλλοντα όπου υπάρχει υγρασία.
Ωστόσο, τα πλαστικά συστήματα μπορεί να περιλαμβάνουν και μεταλλικές ντίζες ή άλλα εξαρτήματα, οπότε πρέπει να εξετάζουμε τη συνολική κατασκευαστική λύση.
Στα μεταλλικά λαμάκια, τα τμήματα που παραμένουν μέσα στο σκυρόδεμα και ιδίως τα σημεία κοντά στις εξωτερικές επιφάνειες απαιτούν κατάλληλη αντιμετώπιση.
Η σωστή απομάκρυνση των προβλεπόμενων εξωτερικών τμημάτων και η επισκευή των θέσεων σύνδεσης είναι σημαντικές για τη μακροχρόνια ανθεκτικότητα.
Δεν πρέπει να παραμένουν απροστάτευτα μεταλλικά άκρα εκτεθειμένα σε συνθήκες που ευνοούν τη διάβρωση.
8. Ποιο είναι καλύτερο για τα κίτρινα πάνελ ξυλοτύπων;
Τα επίπεδα μεταλλικά λαμάκια με κλειδιά και τριγωνικές σφήνες αποτελούν χαρακτηριστική λύση για συγκεκριμένα συστήματα κίτρινων πάνελ.
Η γεωμετρία των οπών, των εγκοπών και των εξαρτημάτων συγκράτησης είναι σχεδιασμένη ώστε να συνεργάζεται με το αντίστοιχο σύστημα.
Δεν μπορούμε να αντικαταστήσουμε αυθαίρετα έναν μεταλλικό αποστάτη με έναν πλαστικό, μόνο και μόνο επειδή έχουν το ίδιο ονομαστικό μήκος.
Το ίδιο ισχύει και αντίστροφα.
Η συμβατότητα των εξαρτημάτων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ασφαλή λειτουργία του ξυλοτύπου.
Πριν συγκρίνουμε τιμές και πλεονεκτήματα, πρέπει πρώτα να βεβαιωθούμε ότι τα δύο συστήματα είναι πράγματι κατάλληλα για τον ίδιο ξυλότυπο.
9. Τι πρέπει να ελέγχουμε πριν από τη σκυροδέτηση;
Ανεξάρτητα από το αν χρησιμοποιούμε πλαστικούς ή μεταλλικούς αποστάτες, ορισμένοι έλεγχοι είναι απαραίτητοι.
Πρέπει να επαληθεύεται ότι οι αποστάτες έχουν το σωστό ονομαστικό μήκος και ότι τοποθετήθηκαν στις προβλεπόμενες θέσεις.
Πρέπει επίσης να ελέγχεται η κατάσταση των ντιζών, των κλειδιών, των σφηνών και των υπόλοιπων εξαρτημάτων συγκράτησης.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην πυκνότητα των συνδέσεων και στην ικανότητά τους να παραλαμβάνουν τις πιέσεις που αναπτύσσονται κατά τη διάστρωση του σκυροδέματος.
Οι απαιτούμενες αποστάσεις δεν πρέπει να καθορίζονται αυθαίρετα από την εμπειρία του συνεργείου.
Πρέπει να ακολουθούνται οι προδιαγραφές και ο σχεδιασμός του συστήματος ξυλοτύπου.
Φθαρμένα, παραμορφωμένα ή ασύμβατα εξαρτήματα πρέπει να απορρίπτονται.
10. Πλαστικοί ή μεταλλικοί: ποιοι είναι τελικά καλύτεροι;
Δεν υπάρχει μία απάντηση για κάθε εφαρμογή.
Οι πλαστικοί μονοκόμματοι αποστάτες μπορούν να προσφέρουν ευκολία συναρμολόγησης, σταθερές διαστάσεις και απουσία διάβρωσης του πλαστικού σώματος.
Οι μεταλλικοί αποστάτες αποτελούν μια δοκιμασμένη λύση σε συγκεκριμένα συστήματα ξυλοτύπων, με σημαντικό πλεονέκτημα τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης των μεταλλικών κλειδιών και σφηνών.
Η επιλογή εξαρτάται κυρίως από τη συμβατότητα με τα πάνελ, τη μηχανική αντοχή του συστήματος, τις απαιτήσεις στεγανότητας, την ταχύτητα εργασίας και το συνολικό κόστος.
Η απευθείας σύγκριση μόνο της τιμής ενός πλαστικού αποστάτη με την τιμή ενός μεταλλικού λαμακιού μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα.
Πρέπει να συγκρίνουμε ολοκληρωμένες λύσεις, με όλα τα αναλώσιμα και επαναχρησιμοποιούμενα εξαρτήματα που απαιτούνται.
Οι πλαστικοί και οι μεταλλικοί αποστάτες ξυλοτύπων εξυπηρετούν τον ίδιο βασικό σκοπό, αλλά ανήκουν σε διαφορετικά κατασκευαστικά συστήματα.
Οι διαφορές τους δεν περιορίζονται στο υλικό κατασκευής. Επεκτείνονται στον τρόπο συναρμολόγησης, στα εξαρτήματα συγκράτησης, στο κόστος χρήσης, στη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης και στις απαιτήσεις στεγανότητας.
Η σωστή επιλογή πρέπει να γίνεται με βάση τις πραγματικές ανάγκες του έργου και τις προδιαγραφές του ξυλοτύπου.
Τελικά, δεν υπάρχει καλύτερος πλαστικός ή καλύτερος μεταλλικός αποστάτης ανεξάρτητα από την εφαρμογή. Υπάρχει το καταλληλότερο και ασφαλέστερο ολοκληρωμένο σύστημα για τη συγκεκριμένη κατασκευή.
Καλέστε μας στο 2310 428900 για τιμές και περαιτέρω πληροφορίες.
Χρήστος Στρογγύλης



















